İşsizlik maaşı mevcut iş kanununda belirlenmiş bir haktır. Sigortalı çalışanlar işten belirli koşullar çerçevesinde ayrılmaları durumunda işsizlik maaşı almaya hak kazanırlar. Peki işsizlik maaşı almak için gerekli koşullar nelerdir? Kimler işsizlik maaşı alamaz?
İşsizlik maaşı neye göre hesaplanır?
İşsizlik maaş hesaplamasında sigortalının aylık prime esas kazançları dikkate alınır. Buna göre hesaplanan günlük tutar günlük ortalama brüt kazancın %40 ı alınarak hesap edilir. İşsizlik ödeneği aylık asgari ücretin brüt tutarının %80’ini geçememektedir. En düşük işsizlik maaşı asgari ücretin yüzde kırkı en yüksek işsizlik ödeneği ise asgari ücretin yüzde 80 ine denk gelen tutardır.
2023 asgari ücret tutarı
2023’te belirlenen asgari ücret tutarına göre en düşük işsizlik ödeneği 4.003 TL en yüksek işsizlik maaşı ile 8.006 TL’dir.
İşsizlik maaşı ne kadar süreyle alınır?
İşsizlik ödeneği en fazla 10 boyunca alınabilir. İşten ayrılıştan itibaren geriye doğru son 3 yıl içerisinde;
- 600 gün (yaklaşık 20 ay) prim ödemesi bulunanlar 6 ay,
- 900 gün prim ödemesi olanlar(yaklaşık 30 ay) 8 ay,
- 1080 gün prim ödemesi olanlar(son 3 yılın tamamında çalışmış olanlar)10 işsizlik ödeneği alabilir.
Kimler işsizlik maaşı alamaz?
Son 3 yıl içerisinde en az 600 gün işsizlik primi ödenmemiş olanlar,(son 3 yılda en az yaklaşık 20 ay sgk lı çalışmak anlamına gelir)
Kendi isteği ile istifa ederek işten ayrılanlar,
Yüz kızartıcı suç veya iyi niyete uymayan davranışlarda bulunarak iş akdine son verilenler,
Sgk çıkışı ilgili maddelerden yapılmamış olanlar(sıralanan sgk çıkış maddeleri),
Son iş yerinde ayrılış tarihinden itibaren geriye doğru en az 120 gün çalışmıyor olanlar işsizlik ödeneğinden faydalanamazlar.
İşten ayrılan çalışanın işsizlik maaşı alabilmesi için aşağıdaki maddelerden biri seçilerek işten çıkışının verilmesi gerekir. İşte işsizlik maaşı alınması için sgk çıkış kodları;
| 1 | Deneme süreli iş sözleşmesinin işverence feshi | – |
| 2 | Deneme süreli iş sözleşmesinin işçi tarafından feshi | – |
| 3 | Belirsiz süreli iş sözleşmesinin işçi tarafından feshi (istifa) | – |
| 4 | Belirsiz süreli iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı sebep bildirilmeden feshi | √ |
| 5 | Belirli süreli iş sözleşmesinin sona ermesi | √ |
| 8 | Emeklilik (yaşlılık) veya toptan ödeme nedeniyle | – |
| 9 | Malulen emeklilik nedeniyle | – |
| 10 | Ölüm | – |
| 11 | İş kazası sonucu ölüm | – |
| 12 | Askerlik | – |
| 13 | Kadın işçinin evlenmesi | – |
| 14 | Emeklilik için yaş dışında diğer şartların tamamlanması | – |
| 15 | Toplu işçi çıkarma | √ |
| 16 | Sözleşme sona ermeden sigortalının aynı işverene ait diğer işyerine nakli | – |
| 17 | İşyerinin kapanması | √ |
| 18 | İşin sona ermesi | √ |
| 19 | Mevsim bitimi (İş akdinin askıya alınması halinde kullanılır. Tekrar başlatılmayacaksa “4” nolu kod kullanılır) | – |
| 20 | Kampanya bitimi (İş akdinin askıya alınması halinde kullanılır. Tekrar başlatılmayacaksa “4” nolu kod kullanılır) | – |
| 21 | Statü değişikliği | – |
| 22 | Diğer nedenler | – |
| 23 | İşçi tarafından zorunlu nedenle fesih | √ |
| 24 | İşçi tarafından sağlık nedeniyle fesih | √ |
| 25 | İşçi tarafından işverenin ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırı davranışı nedeni ile fesih | √ |
| 26 | Disiplin kurulu kararı ile fesih | – |
| 27 | İşveren tarafından zorunlu nedenlerle ve tutukluluk nedeniyle fesih | √ |
| 28 | İşveren tarafından sağlık nedeni ile fesih | √ |
| 29 | İşveren tarafından işçinin ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırı davranışı nedeni ile fesih | – |
| 30 | Vize süresinin bitimi ( İş akdinin askıya alınması halinde kullanılır. Tekrar başlatılmayacaksa “4” nolu kod kullanılır) | – |
| 31 | Borçlar Kanunu, Sendikalar Kanunu, Grev ve Lokavt Kanunu kapsamında kendi istek ve kusuru dışında fesih | √ |
| 32 | 4046 sayılı Kanunun 21. maddesine göre özelleştirme nedeni ile fesih | √ |
| 33 | Gazeteci tarafından sözleşmenin feshi | √ |
| 34 | İşyerinin devri, işin veya işyerinin niteliğinin değişmesi nedeniyle fesih | √ |
| 35 | 6495 SK. Nedeniyle Devlet Memurluğuna Geçiş | – |
| 36 | KHK İle İşyerinin Kapatılması | – |
| 37 | KHK İle Kamu Görevinden Çıkarma | – |
| 38 | Doğum Nedeniyle Ayrılma | – |
| 39 | 696 KHK İle kamu işçiliğine geçiş | – |
| 40 | 696 KHK ile kamu işçiliğine geçilmemesi sebebiyle çıkış | – |
| 41 | Re’sen işten ayrılış bildirgesi düzenlenenler | – |
| 42 | İş sözleşmesi yapıldığı sırada bu sözleşmenin esaslı noktalarından biri için gerekli vasıflar veya şartlar kendisinde bulunmadığı halde bunların kendisinde bulunduğunu ileri sürerek, yahut gerçeğe uygun olmayan bilgiler veya sözler söyleyerek işçinin işvereni yanıltması. | – |
| 43 | İşçinin, işveren yahut bunların aile üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak sözler sarfetmesi veya davranışlarda bulunması, yahut işveren hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ihbar ve isnadlarda bulunması. | – |
| 44 | İşçinin işverenin başka bir işçisine cinsel tacizde bulunması. | – |
| 45 | İşçinin işverene yahut onun ailesi üyelerinden birine yahut işverenin başka işçisine sataşması, işyerine sarhoş yahut uyuşturucu madde almış olarak gelmesi ya da işyerinde bu maddeleri kullanması. | – |
| 46 | İşçinin, işverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak, işverenin meslek sırlarını ortaya atmak gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunması. | – |
| 47 | İşçinin, işyerinde, yedi günden fazla hapisle cezalandırılan ve cezası ertelenmeyen | – |
| bir suç işlemesi. | ||
| 48 | İşçinin işverenden izin almaksızın veya haklı bir sebebe dayanmaksızın ardı ardına iki işgünü veya bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü, yahut bir ayda üç işgünü işine devam etmemesi. | – |
| 49 | İşçinin yapmakla ödevli bulunduğu görevleri kendisine hatırlatıldığı halde yapmamakta ısrar etmesi. | – |
| 50 | İşçinin kendi isteği veya savsaması yüzünden işin güvenliğini tehlikeye düşürmesi, işyerinin malı olan veya malı olmayıp da eli altında bulunan makineleri, tesisatı veya başka eşya ve maddeleri otuz günlük ücretinin tutarıyla ödeyemeyecek derecede hasara ve kayba uğratması. | – |
