İş Dünyası

Türkiye’de Çocuk İşçi Sayısı Neden Yükseliyor?

Türkiye'de çocuk işçi sayısı TÜİK tarafından açıklandı. 2020 yılı rakamlarına göre Türkiye'de 597 bin çoçuk işçi var.

‘Türkiye’de çocuk işçi var mı?’ sorusunun cevabı TÜİK tarafından açıklanan 2020 rakamlarında tüm detaylarıyla yer aldı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2020 yılına ait çocuk istatistiklerini açıkladı.

Açıklanan rakamlara göre Türkiye’nin çocuk nüfus sayısı 22,7 milyon. Toplam nüfus içindeki çocuk oranı yüzde 27,2. Çocuk nüfusunun yüzde 26.,9’u 0-4 yaş, yüzde 28,7’si 5-9 yaş, yüzde 28,2’si 10-14 yaş ve yüzde 16,2’si de 15-17 yaş grubundan oluştu.

Türkiye’deki çocuk işçi sayısı da TÜİK’in raporlarıyla ortaya çıktı. Çocukların işgücüne katılım oranı, olarak açıklanan rakamlara göre 2020’de, 15-17 yaş grubunda bu oran yüzde 16,2 olarak gerçekleşti. Bu oranın yüzde 23,4’ü erkek, yüzde 8.,6’sı da kız çocuklar.

Hürriyet gazetesinde Noyan Doğan, Türkiye’nin çocuk işçileri gerçeğini köşesinden paylaştı. Doğan, “Kim bu TÜİK’in açıkladığı çocuk çalışanlar” başlıklı yazısında konuyla ilgili analizde bulunarak bilgi paylaştı.

İşte Doğan Noyan’ın o yazısı… 

TÜİK’in açıkladığı veriler üzerinden gidersek, geçen yıl 15-17 yaş arası çocuk nüfusu, toplam 3.6 milyon ve bu çocukların 597 bini işgücünde. Peki, kim bu çalışan çocuklar, nasıl çalışıyorlar daha da önemlisi çalışan bu çocukların hakları neler? Madde madde anlatayım ki, daha net anlaşılsın.

Çalışmaları yasak

15 yaşını doldurmamış çocukların çalışması ve çalıştırılması kesinlikle yasak.

14 yaşını doldurmuş ve ilköğretimini tamamlamış çocuklardan eğitime devam edenler, okullarına devamına engel olmayacak hafif işlerde çalışabiliyorlar.

15 yaşını tamamlamış, 18 yaşından küçük çocuklara genç işçi; 14 yaşını bitirmiş ancak 15 yaşının doldurmamış çocuklara da çocuk işçi deniyor.

Genç ve çocuk işçi çalıştıracak işverenlerin, çalışacağı işe uygun olup olmadığının resmi sağlık raporu ile onaylanması gerekiyor. Sağlık raporu olmadan çocuk işçi çalıştırılamaz.

Gerek çocuk işçi gerekse de genç işçiler öyle her işte çalıştırılamıyor. İş Kanunu’nda, çocukların hangi işlerde çalıştırılacağı tek tek sıralanmış. 16 yaşını doldurmamış çocuk işçilerin ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılması yasak. Örneğin, temizlik işlerinde, tehlikeli maddeler ile uğraşılan işlerde, aralıksız ayakta durmayı gerektiren işlerde, parça başı ve prim sistemi ile ücret ödenen işlerde bırakın 15 yaşını, 18 yaşını doldurmamış genç işçilerin bile çalışması yasak.

Temel eğitimini tamamlamış ve okula gitmeyen çocukların çalışma saatleri günde 7 ve haftada 35 saatten fazla olamaz. Ancak, 15 yaşını tamamlamış çocuklar için bu süre günde 8 ve haftada 40 saate kadar arttırılabilir.

Çocuk ve genç işçilerin hafta tatillerinin ise en az 40 saat olması ve bu sürelerde ücretlerinin de ödenmesi gerekiyor.

18’den önce sigortalı olunmaz

18 yaşından önce genç ve çocuk işçilerin sigortalılıkları sayılmıyor. Şöyle ki, 18 yaşından önce sigortalı olunmuyor ve emekliliğe yönelik prim ödenmiyor. Ancak 18 yaşından sonra sigortalılıkları geçerli oluyor.

Gerek çocuk ve genç işçiler gerekse de çırak statüsünde olanlar, meslekî eğitim gören öğrenciler, staj görenlere iş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık sigortası yapılabiliyor. Yani, 18 yaşından altında çalışanlar sigortalı yapılmak zorunda ancak hastalık sigortası yapılabiliyor ve bunun için prim ödeniyor.
18 yaşından önce sigortalı olunmasının emeklilik süresine bir etkisi olmuyor.

‘Çocuğumu erken sigortalı yapayım ki, erken emekli olsun’ diye bir uygulama doğru değil ve bu şekilde sigorta yapılmış olanların sigortalılığı tespit edilirse iptal ediliyor.

18 yaşından önce sigortalı olunması emeklilik yaşını ve süresini etkilemese de 18 yaşından önce ödenen primler prim gün hesabından sayılıyor.

Gerçek rakam 250 bin

Bu saydıklarım çocuk çalışanların hakları ve çocukları çalıştıracakların uyması gereken kurallar. Uyuluyor mu? Uyan da var, uymayan da. Kurumsal işyerleri bu kuralları uyuyor ama diğer işverenler ne çalışma süresinde ne çalışma şartlarında ne de işin niteliği konusunda bunlara dikkat etmiyor. Gelelim TÜİK’in yeni açıkladığı veriler üzerinden, 15-17 yaş arası işgücünde olan 597 bin çalışan çocuğun kim olduğu konusuna. Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK), açıkladığı 2020 sigortalı istatistiklerine bakıldığında aslında durum ortaya çıkıyor. Geçen sene SGK kayıtlarına göre 347 bine yakın çırak statüsünde çalışan bulunuyor. Bu hesaptan yola çıkarsak kabaca geçen sene çocuk işçi olarak çalışanların sayısı 250 bini buluyor.

Kentsel Dönüşüm

İK Magazin

İK Magazin İş Dünyası İnsan Kaynakları Haber İçerik Platformu

İLGİLİ İÇERİKLER

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu