Bir çalışanı işe almanın maliyeti ülkeden ülkeye değiştiği gibi, iş ilişkisini sona erdirmenin işverene getirdiği yük de önemli farklılıklar gösteriyor. 190 ülke ve bölgeyi karşılaştıran 2026 İşten Çıkarma Maliyeti Endeksi, ekonomik nedenlerle gerçekleştirilen işten çıkarmalarda yasal maliyetin bazı ülkelerde bir yıllık ücreti aşabildiğini ortaya koyuyor.
Employ Borderless tarafından hazırlanan endekse göre listenin ilk sırasında Sri Lanka yer alıyor. Türkiye ise 29,8 haftalık ücret karşılığı maliyetle üst sıralarda bulunuyor.
Sri Lanka’da maliyet 13,5 aylık ücrete ulaşıyor
Sri Lanka’da ekonomik nedenlerle bir çalışanı işten çıkarmanın yasal maliyeti 58,5 haftalık ücrete, yani yaklaşık 13,5 aylık maaşa karşılık geliyor. Bunun 4,3 haftasını ihbar süresi, 54,2 haftasını ise işten çıkarma tazminatı oluşturuyor.
Sri Lanka’yı 50,5 haftayla Zambiya, 39,7 haftayla Mısır, 38,6 haftayla Ekvator Ginesi ve 36 haftayla Bolivya takip ediyor.
Türkiye 13. sırada
Türkiye’de endeksin hesaplama yöntemine göre toplam maliyet 29,8 haftalık ücrete karşılık geliyor. Bunun 6,7 haftasını ihbar süresi, 23,1 haftasını ise tazminat oluşturuyor.
Bu rakamla Türkiye 190 ülke ve bölge arasında 13. sırada yer alıyor. Endeksteki ortanca değer ise 15,3 hafta. Dolayısıyla Türkiye’de hesaplanan yasal işten çıkarma maliyeti, küresel ortanca seviyenin yaklaşık iki katına ulaşıyor.
Ülkeler arasındaki fark oldukça büyük
Listenin diğer ucunda ABD ve Yeni Zelanda bulunuyor. Bu ülkelerde endeksin kapsadığı bireysel ekonomik işten çıkarmalar için yasal asgari ihbar ve zorunlu kıdem tazminatı bulunmadığından maliyet sıfır hafta olarak hesaplanıyor. Ancak bu, iş sözleşmeleri veya şirket politikaları nedeniyle ek ödeme yapılamayacağı anlamına gelmiyor.
Endeks, ülkeleri karşılaştırabilmek için yasal ihbar süresi ile zorunlu işten çıkarma tazminatını bir araya getiriyor ve 1, 5 ve 10 yıllık kıdeme sahip çalışanlar için hesaplanan değerlerin ortalamasını kullanıyor. Bu nedenle Sri Lanka’daki 58,5 veya Türkiye’deki 29,8 hafta, her çalışan için ödenecek sabit bir tutarı ifade etmiyor.
İşten çıkarmanın en pahalı olduğu ülke, en zor olduğu ülke olmayabilir
Araştırma yalnızca ekonomik nedenlerle işten çıkarmanın doğrudan yasal maliyetini karşılaştırıyor. Toplu iş sözleşmeleri, hukuki süreçler, işe iade riskleri, kullanılmamış izinler ve şirketlerin sunduğu ek ayrılık paketleri hesaba katılmıyor.
Dolayısıyla “işten çıkarmanın en pahalı olduğu ülke” ile “işten çıkarmanın en zor olduğu ülke” aynı anlama gelmiyor. Ancak endeks ülkeler arasındaki maliyet farkının büyüklüğünü net biçimde ortaya koyuyor: Bir ülkede yasal taban sıfır haftalık ücret seviyesindeyken, Sri Lanka’da 58,5 haftaya kadar çıkıyor.
