Sağlıklı Bir Benlik İçin Öz Saygımızı Nasıl Arttırabiliriz?

Herkes kendisine saygı gösterilmesini ister. Saygı görmediğimizde de ya moralimiz bozulur ya da karşımızdakine öfkeleniriz. Diğerlerinin bize saygı göstermesini bu kadar beklerken kendimiz için aynı hassasiyeti gösterebiliyor muyuz acaba?

“Unutma, yıllardır kendini eleştiriyorsun ve bu hiçbir işe yaramadı. Şimdi kendini onaylamayı dene ve neler olacağını gör.”
Louise L. Hay

Öz saygı nedir?

Öz saygı bir kişinin kendine ne kadar değer verdiğinin, kendini ne kadar onayladığının ve takdir ettiğinin ölçüsüdür. Öz saygı uzmanı Morris Rosenberg, öz saygıyı oldukça basit bir şekilde, kişinin kendisine karşı olan tutumu olarak ifade ediyor. Bu tutum kendine karşı olumlu ya da olumsuz bir tutum olabiliyor. Genetik, kişilik, yaşam deneyimleri, yaş, sağlık, düşünceler, sosyal koşullar, başkalarının tepkisi, kendini diğerleriyle kıyaslama gibi faktörler öz saygıyı doğrudan etkiliyor. Ayrıca öz saygının sabit olmadığını ve değişebileceğini de biliyoruz. Bu da öz saygıyı geliştirebileceğimiz anlamına geliyor.

Peki, öz saygısı düşük olan kişiler ile öz saygısı yüksek olan kişiler arasında nasıl bir fark var? Gelin şimdi buna bir göz atalım.

Öz saygısı düşük kişilerin özellikleri

  • Kolayca kızar ve sinirlenirler.
  • Fikirlerinin önemli olmadığını düşünürler.
  • Kendilerinden nefret ederler.
  • Yaptıkları asla yeterince iyi değildir.
  • Başkalarının düşünceleri onlar için aşırı önemlidir.
  • Dünya onlara göre güvenli bir yer değildir.
  • Verdikleri her karardan şüphe duyarlar.
  • Üzüntü ve değersizlik duygularını düzenli olarak yaşarlar.
  • İlişki kurmakta zorlanırlar.
  • Sınır koymakta zorlanırlar.
  • Risk almaktan ve yeni şeyler denemekten kaçınırlar.
  • Mücadeleyi bile güvenli alanlarında yaparlar.
  • Yaratıcı bir şeyler yapmanın zor olduğunu düşünürler.
  • Zayıf yönlerini daha fazla önemserler.
  • Kim olduklarından genellikle emin değildirler.
  • Olumsuz deneyimlerin onları tükettiğini düşünürler.
  • Hayır” demekte zorlanırlar.
  • Hayata karşı karamsar ve olumsuz bir bakış açıları vardır.
  • Yeteneklerinden ve başarılarından şüphe ederler.
  • Sık sık korku, endişe ve çöküntü gibi olumsuz duygular yaşarlar.
  • Kendilerini sıklıkla başkalarıyla kıyaslar, en iyi ihtimalle “ikinci en iyi kişi” olurlar.

Öz saygısı yüksek kişilerin özellikleri

  • Kendilerini ve diğer insanları takdir ederler.
  • Bir insan olarak büyümenin, yaşamlarında tatmin ve anlam bulmanın tadını çıkarırlar.
  • Yaratıcılıklarını artırmak için kendilerini keşfetmeye açıktırlar.
  • Hayatlarındaki problemleri çözmeye kolayca yoğunlaşabilirler.
  • Sevgi dolu ve saygılı ilişkiler kurarlar.
  • Değerlerinin ne olduğunu bilir ve değerlerine göre yaşarlar.
  • Düşünce ve ihtiyaçlarını diğer insanlara sakince ve kibarca söylerler.
  • Diğer insanların hayatlarında yapıcı bir fark yaratmaya çalışırlar (Smith & Harte).
  • Başkalarıyla iletişim kurarken rahattırlar ve suçluluk hissetmezler.
  • Geçmişe takılmadan şimdiye odaklanabilirler.
  • Başkalarından ne daha iyi ne de kötü olduklarına, onlarla eşit olduklarına inanırlar.
  • Başkalarının kendilerini manipüle etmesine izin vermezler.
  • Olumlu veya olumsuz tüm duygularını tanır ve kabul ederler ve bunları sağlıklı bir ilişki kurmak için paylaşırlar.
  • Sağlıklı bir iş yaşamı-özel yaşam-eğlence dengesi kurar ve bunun tadını çıkarırlar.
  • Büyümek için zorlukları kabul eder, risk alır ve başarısız olduklarında hatalarından ders alırlar.
  • Eleştirileri kişisel almazlar. Kişisel değerlerinin başkalarının düşüncesine göre değişmediğini bilerek öğrenmeye ve büyümeye devam ederler.
  • Kendilerine değer verirler ve diğer insanlara duygularını, hoşlandıkları veya hoşlanmadıkları şeyleri ifade etmekten korkmaz, iyi iletişim kurarlar.
  • Başkalarını değiştirmeye çalışmadan oldukları gibi kabul ederler ve onlara değer verirler.

Öz saygınızı artırmak için neler yapabilirsiniz?

  • Kendinizi tanıyın.
  • Güçlü ve zayıf yönlerinizi bilin ve bunları dürüstçe ortaya koyun.
  • Kendinizden beklentileriniz gerçekçi olsun.
  • Mükemmeliyetçi olmayı bırakın.
  • Kişisel resminizi oluşturmak için istekli olun.
  • Kendinizi başkalarıyla kıyaslamayı bırakın.
  • İçsel eleştirmeninize “dur” demeyi öğrenin.
  • Sizi motive edecek daha sağlıklı alışkanlıklar edinin.
  • Her akşam kendinizde takdir ettiğiniz 3 şeyi yazın.
  • Vicdanınızla çelişen şeyleri yapmayın. Size doğru gelen şeyi yapın.
  • Hataları ve başarısızlıkları daha olumlu bir şekilde ele alın.
  • Diğer insanlara (ve tabi ki kendinize) karşı nazik olun.
  • Yeni şeyler deneyin.
  • Kıyaslama tuzağına düşmeyin.
  • Destekleyici insanlarla daha fazla zaman geçirin.
  • Kendinize neden saygı duyduğunuzu sık sık hatırlayın.
  • Gerekirse psikolojik destek alın.

Psikolojik danışmanlık öz saygınızı yükseltmekte size nasıl yardımcı olur?

Yapılan araştırmalara göre psikolojik danışmanlık süreci öz saygıyı geliştirmekte oldukça yardımcı oluyor. Özellikle öz saygısı düşük olan danışanlar için, doğru yapıldığı takdirde psikolojik danışmanlık mükemmel bir yöntem. Psikolojik danışmanlık sürecinde duygu ve düşüncelerinizi paylaştığınızda yargısızca, şefkat ve kabulle dinleniyor olmanız bile sağlıklı öz saygının temellerini oluşturabilir. Psikolojik danışman bu koşulsuz kabul duruşunda tutarlı olduğu takdirde kendinizle ilgili olumsuz varsayımlarınızı tekrar değerlendirebilir ve “kendinizde aslında yanlış bir şey olmadığı” inancına geçmek kolaylaşır. Bu süreçte öz saygının bir gerçeklikten ziyade bir inanç olduğunu ve inançların deneyimlerinize dayandığını görebilirsiniz. Bu da, davranış ve düşüncelerinizi değiştirdiğiniz takdirde, öz saygınızı yükseltebileceğinizi gösterir. Danışmanlık süreci kendinizle ilgili bu yeni inancı temel alacak, “temelde kabul edilebilir biri olduğunuz” olasılıkları sunabilir. Koşulsuz kabul, sizin de kendinizi kabul etmenizi kolaylaştırır. Psikolojik danışmanlık süreci tüm davranışlarınızın onaylanacağı anlamına gelmez ancak temelde kim olduğunuzun kabul edilmesi ve onaylanması, bir kişi olarak değerinize olan inancınızda son derece olumlu bir etkiye sahiptir.

Etiketler

Ilaydag

İş hayatı ve insan kaynakları ile ilgili çok çeşitli içerikler

İLGİLİ İÇERİKLER

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı