Günümüzde şirketler, bir çalışanın liderlik potansiyelini değerlendirirken deneyim, performans ve yöneticilerin gözlemlerini temel alıyor. Yeni geliştirilen yapay zeka modelleri ise bu değerlendirme sürecine çalışanların iş birliği, geri bildirimleri ve organizasyon içindeki etkileşim verilerini de eklemeyi hedefliyor.
Performanstan çok davranış analiz ediliyor
Yeni nesil yaklaşımlar, yalnızca performans sonuçlarına odaklanmıyor. Çalışanların ekip içindeki iş birliği, birlikte çalışma alışkanlıkları, aldıkları geri bildirimler ve organizasyon içindeki etkileşimleri de analiz edilerek gelecekte liderlik potansiyeli taşıyabilecek çalışanlara ilişkin öngörüler oluşturuluyor.
Bu alanda geliştirilen modellerden birinde, 150 ülkede yaklaşık 8 milyon çalışandan elde edilen anonimleştirilmiş iş yeri verileri kullanılıyor. Geliştiricilere göre bu analizler, liderlik potansiyeli taşıyan çalışanlara ilişkin yaklaşık 3 yıl öncesinden öngörüler sunabiliyor.
Önyargı riski en çok tartışılan başlıklardan biri
Yapay zeka destekli değerlendirme modelleri yeni fırsatlar sunarken, uzmanlar kullanılan verilerin niteliğinin sonuçlar üzerinde belirleyici olduğuna dikkat çekiyor. Geçmişte oluşan önyargılar veri setlerinde yer alıyorsa, bu durum yapay zekanın oluşturduğu analizlere de yansıyabiliyor.
Paylaşılan verilere göre incelenen veri setlerinde kadın çalışanlar, erkek çalışanlara kıyasla yaklaşık %12 daha az takdir görüyor. Uzmanlara göre bu tür farklılıklar, gerekli dengeleme mekanizmaları kullanılmadığında yapay zekanın gelecekteki liderlik tahminlerini de etkileyebilir. Bu nedenle geliştirilen modellerde, önyargıyı azaltmaya yönelik ek doğrulama ve dengeleme yöntemleri uygulanıyor.
Nihai kararı yine insanlar verecek
İnsan kaynakları uzmanlarına göre yapay zeka, yöneticilerin gözünden kaçabilecek potansiyel liderleri daha görünür hale getirebilir. Ancak liderlik potansiyelinin değerlendirilmesinde nihai kararın yalnızca algoritmalara bırakılmaması gerektiği vurgulanıyor.
Yapay zekanın gelecekte terfi kararlarını doğrudan veren bir sistemden çok, yöneticilere veriyle destek sağlayan bir karar destek aracı olarak kullanılması gerektiği belirtiliyor. Bu yaklaşım, liderlik potansiyelinin değerlendirilmesinde insan deneyimi ile veri odaklı analizlerin birlikte ele alınacağı yeni bir döneme işaret ediyor.
