Okul dönemi sona erdi. Şimdi yıllarca eğitim aldığınız alanda iş bulma vakti geldi. Peki deneyim kazanmak için ilk işinizi nasıl bulacaksınız?
Birçok aday okuldan mezun olduktan sonra okuduğu alanla ilgili hızlıca iş arama sürecine giriyor. İş arayanlar her ne kadar işverenlerin daima deneyimli adaylar aradıklarını düşünseler de bu aslında sadece bir ön yargıdan ibaret. Birçok işveren gerek bütçesel gerekse yönetimsel tercihler nedeniyle yetiştirilmek üzere deneyimsiz adaylarla çalışmayı tercih edebiliyor.
İşverenler neden deneyimsiz adaylarla çalışmayı tercih eder?
Şirketler şirket politikalarına, kendi kültürlerine ve kendi iş yapış şekillerine uygun çalışanlarla çalışmak ister. Bazı pozisyonlarda her ne kadar yapılan iş farklı şirketlerde aynı gibi gözükse de o işi yapış şekli firmanın kültürüne göre değişkenlik gösterebilir. Deneyimli adaylar iş değiştirirken bir önceki şirketinde o işle ilgili deneyim kazanmış olsa bile gideceği şirkette söz konusu iş bambaşka kural kaide ve ahlaki normlarla yapılıyor olabilir. Hal böyle olunca yanlış öğrenilen şeyleri değiştirmek yerine şirketler kimi pozisyonlarda kendi kültürlerine uygun olarak yetiştirebilecekleri adayları tercih etme yoluna gidebiliyor.
Şirketlerin deneyimsiz aday tercih etme nedenlerinden bir diğeri ise bütçesel nedenler olarak değerlendiriyor. Deneyimli adaylar belirli bir ücret bareminin üzerinde ücret isterken deneyimsiz adaylar asgari ücret düzeyinde ücretlerle iş başı yapabiliyor.
Peki yeni mezun ve deneyimsiz adaylar nasıl iş bulabilir? İşte sizler için derlediğimiz önemli tavsiyeler;
- Öncelikle şunu aklınızdan çıkarmayın; “ Doğru adımlar atabilmenin en önemli yollarından biri denemekten korkmamaktır.”
- Ne istediğinize karar verin, hedefinizi belirleyin.
- Öğrencilik ve sonrası dönemlerde staj şansınızı mutlaka değerlendirin.
- İşi sadece işte öğrenebileceğinizi düşünmeyin; merak ettiğiniz konularda ve iş alanlarında araştırmalar yapın. İmkanınız varsa mesleki alanınızda eğitim ve workshoplara katılmaya çalışın.
- İş Dünyası’nın nasıl bir yer olduğu ile ilgili kafanızda bir tablo canlandırmak için, en kolay ve en hızlı şekilde denetimleyebileceğiniz co-working ortamlarında ya da üniversitelerde gerçekleştirilen start-up buluşmalarına, talks ve kariyer buluşmalarına katılın. Yeni insanlarla tanışın ve network sahibi olmanın öneminin farkında olun.
Tüm bunların yanı sıra deneyimsiz veya yeni mezun adaylar mülakatlar sırasında aşağıdaki adımları uygularlarsa mutlaka olumlu dönüşler alacaklardır.
1. Kendinizin farkında olun, deneyimsiz ancak öğrenmeye hevesli olduğunuzu kanıtlayın!
Şunu unutmayın ; Giriş seviyesi bir pozisyon için başvuruda bulunuyorsanız, işe alım uzmanları zaten hiçbir iş deneyiminiz olmadığını bilir. O halde iş bulana kadar olan süreçte neler yaptığınızı ve kendinizi nasıl geliştirdiğinize odaklanın. Bunu henüz yapmadıysanız yapmaya başlayın.
İş arama sürecinde iş deneyiminiz olmasa da bu geçici durumu bir şeyler öğrenme fırsatı olarak görüp motivasyonunuzu yükseltmeye ne dersiniz? Varsayalım ki bir İnsan Kaynakları firmasında çalışmak üzere iş başvurusunda bulundunuz. Üniversite döneminizde tezinizi yazmak üzere kendinizi nasıl motive ettiğinizi, üstelik bunu bir kitap raporunu dahi bitirmekte zorlanan biri olarak yapabildiğiniz gerçeğinden bahsedip yazma dersinin yıldız öğrencisi haline nasıl geldiğinizi anlatabilirsiniz.
İnsan Kaynakları ile yapacağınız iş görüşmesinde başarı tutkunuzu, özverinizi, öğrenmeye duyduğunuz merakı ve kendinizi geliştirme konusunda ne denli istekli olduğunuzu gösterecek yukarıdaki gibi somut ve yaşanmış bir hikaye hazırlayın.
Başarmaya ve öğrenmeye istekli olduğunuz duygusunu karşı tarafa geçirebildiyseniz, tebrikler! Hedefi tam on ikiden vurdunuz. Çünkü işe alım yöneticileri yeni mezun bir çalışan adayında işte tam da bu özelliği ararlar.
2. Kişisel yaşamınızdan bahsedin.
Sektöre ya da iş hayatına ilişkin en ufak bir deneyiminizin olmadığı gerçeği herkesin malumu, ancak unutmamalısınız ki siz belki de çok daha değerli bir şeye, hayat tecrübesine sahipsiniz. Bu nedenle tam da bu noktada kişisel yaşamınıza ilişkin hayatınıza yön verecek kadar etkili bir veya iki anekdotu paylaşmalısınız.
Örneğin, belki yurt dışında okudunuz ve bu durum kültürel farklılıkların göz kamaştırıcılığını ilk elden deneyimlemenize olanak verdi ve farkındalığınızı artırdı. Bu tarz kişisel deneyimler bir çalışanda aranan olgunluk ve anlayışın varlığını gösterir. Yaşamınıza yön veren, sizi ve hayatınızı değiştiren o özel anları bulun, öz geçmişinizde veya kapak mektubunuzda kendinize ilişkin kısa bir açıklamaya yer verin, yapacağınız bu açıklama iş görüşmesi esnasında konuşulacak konuları belirlemenizi de sağlayacaktır.
Profesyonel bir ipucuna ne dersiniz? Bahsedeceğiniz deneyimlerin şık olmasına özen gösterin, iş görüşmeniz sırasında sabahlara kadar eğlendiğiniz partilere dem vurmanızın hiçbir getirisi olmayacaktır, bunun yerine güçlü bir iş etiğine dönüşebilecek hayat dersi niteliğindeki deneyimlerinize odaklanın.
3. Yeteneklerinizin işe uygunluğunu kanıtlayın.
Becerilerinizin başvuruda bulunduğunuz pozisyona uygunluğunu karşı tarafa da bildirmeniz hayati önem taşır.
Mülakatta almış olduğunuz eğitimin size neler kattığını düşünün ve öğrendiklerinizin başka alanlara nasıl uyarlayabileceği üzerine kafa yorun. Aldığınız eğitimi başvurduğunuz iş ile bağdaştıracak güçlü yanları bulmaya odaklanın.
4. Her geçen gün yeni bir şey öğrenebileceğinizi ve öğrenmekten asla bıkmayacağınızı gösterin.
Son yıllarda teknoloji alanındaki hızlı gelişmeler, sanayi devriminden beri süregelen çalışma kültüründe köklü bir değişim yarattı. Bu nedenle her daim yeni beceriler öğrenebilme ve kendini geliştirebilme yeteneğine sahip olmanız, herkes kadar geleceğin iş gücünü oluşturacak olan siz deneyimsiz çalışanlar için de hayatidir.
Örneğin, belirli bir dilde nasıl kod yazılacağını bilmeniz her geçen yıl yeni bir kodlama biçimi kullanılacağı düşünülürse birkaç yıl içinde işlevsiz bir bilgiye dönüşebilir. Bu nedenle, çalışan adaylarının işverenlere göstermesi gereken en önemli şey “iş ahlakına ve yeni kodlama dillerini öğrenme becerisine sahip oldukları gerçeği” olmalıdır.
Teknoloji ve değişimi göz önünde bulundurarak yeni araçları ve eğilimleri yakinen takip ettiğinizden emin olmalısınız, zira bu alanlarda ustalaşmanız için gerekli olan temel yetkinliklere hali hazırda sahip olmanız muhtemeldir.
5. Öz denetiminizi sağlayın.
Birçok insanın sahip olduğu ancak sergilemekte zorlandığı bir diğer beceri de öz-denetimdir. Bu, yalnızca kendi duygularınızın, düşüncelerinizin ve davranışlarınızın farkında olmanızı değil, aynı zamanda kişiliğinizi tüm yönleri ile geliştirmek veya bunu sağlamak için yeni yollar arayışına girmenizi gerektirir.
Öz denetim, kişisel hedefler koyma, alternatif bakış açıları arama ya da proaktif bir şekilde profesyonel geri bildirime başvurma ya da geri bildirim verme yoluyla kendi eylemlerinizin sorumluluğunu almanızla ilgilidir. Mesleki ve kişisel gelişiminin devamlılığını sağlayabilen bir çalışan olmanız bünyesinde yer alacağınız organizasyon üzerinde dönüştürücü bir etkiye sahip olacaktır. Bu, işverenler için son derece çekici bir özelliktir ve elbette ki tüm işlere uyarlanabilir.
Öz geçmişiniz, çevrim içi profilleriniz ve mülakatlarınız tamamlanmış herhangi bir eğitimin veya önceki işlerden elde edilen niteliklerin net örneklerini sunarlar. Bu nedenle bu mecralarda da öz denetim beceriniz sayesinde kendinizi nasıl da geliştirdiğinizi açıkça ortaya koymalısınız.
Hobileriniz sayesinde edindiğiniz becerileri, gönüllü olduğunuz işlerin size kazandırdıklarını ya da bağımsız çalışmalarınız sayesinde elde ettiklerinizi vurgulamayı unutmayın. Uyumluluk, merak ve yeni fikirlere açık olmanıza ilişkin tüm konulardan göğsünüzü gere gere bahsedin.
Olumlu ve olumsuz tüm geri bildirimlerin sizin için ne derece önem arz ettiğini belirtin ve daha önce aldığınız bu geri bildirimleri işinize nasıl adapte ettiğinize dair örnekler verin.Unutmayın, öz-denetim becerisi asla yok olmaz, modası hiç geçmez veya hiçbir teknolojik devrim onu silemez.
6. Kendini iyi pazarlamanın başlı başına bir beceri olduğunu aklınızdan çıkarmayın.
İşverenlerle iletişim kurarken yalnızca beceri ve niteliklerinizin uzun bir listesini çıkarmaya odaklanmayın. Bir pozisyona başvurduğunuzda sahip olduğunuz tüm özellikleri yeni baştan gözden geçirin ve onlara bu işin gerektirdiği perspektiften bakmaya çalışın. Bazen işverenlere aynı becerileri farklı şekillerde sunmanız gerekeceğini aklınızdan çıkarmayın.
Bu durum işe arama sürecini alışkın olduğunuzdan çok daha uzun soluklu bir hale getirebilir, ancak mükemmel bir hazırlıkla başvuracağınız beş iş, rastgele yapacağınız 50 adet iş başvurusundan çok daha iyidir.
Gerekli becerilere sahipseniz, bunları göstermek için karşılaştığınız her fırsatı en iyi şekilde değerlendirdiğinizden emin olun. Aslında yalnızca bu pozisyona aktarılabilir becerileriniz hakkında bir farkındalığınız olduğunu göstermeniz dahi büyük resmi görebilecek bir kişi olduğunuzu kanıtlamaya yetecektir. Ve bu oldukça iyi bir başlangıç olacaktır.
