İnsan kaynakları tarafından yürütülen işe alım ve terfi süreci aşamalarında gerçekleştirilen Assesment uygulaması adaylar tarafından oldukça merak edilen bir süreç. Assessment nedir? Assesment uygulaması nasıl gerçekleştirilir? sorularını sizin için yanıtladık.
Assessment nedir?
Assessment, insan kaynakları birimlerinin işe alım ve terfi süreçlerinde faydalandıkları değerlendirme mekanizmalarından biridir. Assesment kelime anlamıyla değerlendirme anlamına gelir. İnsan kaynakları terminolojisinde ise adayların özellikle davranışsal ve teknik açıdan değerlendirmeye tabi tutulması için gerçekleştiren uygulamaya verilen isimdir.
Kimlerle Assessment yapılır?
Assessment, iş ihtiyaçları doğrultusunda kuruma yeni alınacak adaylarla veya kurum içinde terfi mekanizmaları sürecinde kurum çalışanlarıyla gerçekleştirilir. İnsan kaynakları uzmanları her ne kadar sordukları sorularla iş görüşmesinde adayları tanımaya çalışsalar da, adaylar verdikleri cevaplarla görüşmecileri yanıltabilirler. Assessment, uygulaması biraz daha yapılandırılmış bir değerlendirme uygulaması olduğundan, adaya yapılan sorgulamayı biraz daha bilimsel bir temele oturtmuş olur.
Assessment, kuruma yeni alınacak adaylarla gerçekleştiriliyorsa sürece giren tüm adaylarla gerçekleştirilmez. Muhtemel kısa listeye kalmış küçük bir aday grubuna uygulanır. Bu uygulamanın amacı adayın davranışsal özellikleri ve kabiliyetlerinin(iş yapış biçimi, yönetim, takım çalışması, sunum becerisi vb.) daha net anlaşılmasıdır.
Diğer bir seçenekte ise Assessment, kurum içinde bir üst pozisyona geçiş yapacak gönüllü adaylar için uygulanır. Buradaki amaç ise çalışanların kurum kültürünü ne kadar benimsediklerini anlamak, davranış biçimlerini(karar alma, etik yaklaşımlar vb.) test etmektir. Kurum çalışanlarına uygulanan Assessment, değerlendirmeye girenlerin muhtemelen bir üst pozisyonu için uygulanacağından yöneticilik ve liderlik vasıflarının anlaşılmaya çalışılacağını söylemek yanlış olmaz. Adaylara yapılan uygulamadan farklı olarak süreçte başarılı olamayan adaylara Assessment sonuçları geri bildirimle birlikte verilir. Bunun amacı bir üst pozisyona henüz hazır olmayan çalışanı motivasyonunu düşürmeden kendisine gelişim fırsatlarını iletebilmektir.
Assessment Centre nedir?
Değerlendirme merkezi olarak da nitelendirilen Assessment Centre uygulamasında değerlendirme birden fazla kişiyle yapılır. Burada değerlendirmeciler yanyana dizilerek değerlendirilen adaya farklı farklı sorular sorarak tabiri caizse onu zorlamaya terletmeye çalışırlar. Assessment içeriği ve sorularına birazdan değineceğiz.
Assessment’a nasıl hazırlanılır?
Assessment uygulaması her şirkete veya pozisyona göre farklı beklentiler içerebilir. Bunun için Assessment’a girecek adayların öncelikle hangi pozisyon için bu değerlendirmeye gireceklerini anlamaları gerekir. Örneğin bir satış yönetici pozisyonu için bu değerlendirmeye gireceğimizi varsayalım. Satış yöneticisinden beklentiler sayısal verileri iyi analiz edebiliyor olması, fırsatları görebiliyor olması, karlılık, ciro, satış, hesaplamalarını doğru ve etkin bir şekilde gerçekleştirebiliyor olması ve iyi bir ekip yöneticisi olmasıdır. Dolayısıyla bu uygulamada verilecek roll play case leri veya sorulacak sorular sizin bu yeteneklere sahip olup olmadığınızı anlamak üzere olacaktır.
Hazırlık sürecinde yapmanız gereken şirketi enine boyuna çok iyi araştırmak olacaktır. Şirketin ürünleri neler? Pazardaki durumu ne? Rakipleri kimler? Görünür pazarlama faaliyetleri neler? Fırsat alanları hangileri? gibi soruları detaylı araştırarak notlar alın. Size verilecek durum örnekleri veya sorulacak sorular muhtemelen o şirket üzerinden sorulmaz. Hayali kişi ve kurumlar üzerinden sorulur. Ama esasında verilen senaryolar o şirket içerisinde karşılaşılan gerçek durumlar yada çok benzerleridir. Son olarak hazırlık sürecinde alanınızla ilgili sayısal hesaplamaların nasıl yapıldığından emin olun ve buna hazırlanın. Üstteki örnek üzerinden söyleyecek olursak satış için penetrasyon, volume, bölge alan karlılık gibi hesaplamaları nasıl yapacağınızın üstünden geçebilirsiniz.
Assessment’ta neler sorulur?
Assessment uygulamasında sizin günlük hayatta karşılacağınız sorunları nasıl karşıladığınız, nasıl çözdüğünüz değerlendirilir. Bunun için ise size görüşmeden önce bir case senaryosu verilebilir ve bunu çözmeniz istenebilir. Buna ek olarak görüşmecilerle ast üst ilişkisi, takım oyunu gibi konularla ilgili bir roll play yapmanız istenebilir. Gelin örneklerle detaylandıralım;
Assessment Centre Örnek Case Senaryosu
Şirketler tarafından kullanılan senaryolar farklı farklı olabilir ama örnek bir senaryo üzerinden konuyu daha detaylı analiz edelim.
Şirketimiz belirlenen bir şehirde bir restoran açmayı planlamaktadır. Restoran için elimizde 3 alternatif vardır biri şehrin dışındaki bir avm’de, biri şehrin en merkezi işlek caddesinde, biri ise rakiplerin daha az olduğu şehrin dışında açılan yeni şehir hastanesinin karşısındaki bir lokasyonda. Her bir seçeneğin kendilerine özgü artıları ve eksileri vardır. Birinin kirası pahalı metrekaresi düşük, diğerinin metrakaresi yüksek ama kirası düşük, birinin ulaşımı zor, birinde çalışan bulmak daha zor vb. Bu senaryoda kira ücretleri, muhtemel müşteri beklentileri, metrekareler adayla paylaşılır. Adayın bir sunum hazırlayarak gerek sayısal datalarla gerekse mantıklı nedenlerle görüşmecileri seçtiği bir seçeneğe ikna etmesi beklenir.
Assessment Centre Örnek Case Senaryosu nasıl çözülür?
Örnek verilen case için unutulmaması gereken başlıca konu, aslında gerçek bir doğru olmadığıdır. Burada adaydan beklenti, seçtiği seçeneği sahiplenmesi, ikna edici veriler oluşturabilmesi, alternatif üretebilmesi, kötü senaryolara karşı koyabilmesi olacaktır. Size sunulan örnek senaryoda seçeceğiniz seçenek hangisi olursa olsun yapacağınız sunumda dikkat etmeniz gerekenler,
Heyecanlanmadan kendinizi doğru ve akıcı ifade edebilmek,
Sayısal datalara hakim olmak,
Seçtiğiniz görüşü sonuna kadar savunmak (ayakta kalabilme)
Kararlılık,
Vücut dilini etkin kullanma olacak.
Örneğin yukarıdaki senaryo üzerinden avm seçeneğini seçtiğimizi varsayalım. Bunun için avm seçeneğinin neden diğerlerine göre avantajlı olduğunu anlatmamız gerekecektir. Burada tüm rakiplerin bulunduğu bi yerde bulunmanın gerekli olacağı, marka bilinirliğine faydalı olacağı, işlek caddedeki bir dükkana göre daha uygun kira ücreti olacağı tezlerini savunabiliriz. Kendimizden bir şeyler katmak için ciroyu artırmaya yönelik, mağazalarla yada sinema ile ortak pazarlama kampanyası düzenlenebileceği önerisi getirilebilir. Bize verilen sayısal dataları kullanarak da bir gelir gider analizi, karlılık analizi yapmamız doğru olacaktır. Burada hazırlıklı olunması gereken bir diğer konu da, görüşmecilerin sizin görüşünüzü çürütmek için yapacakları ataklardır. Bunları önceden tahmin edip bunlara uygun tezler hazırlamak faydalı olacaktır. Dolayısıyla seçtiğiniz seçenek için tezlerinizi hazırladıktan sonra bir de eleştirel gözle seçiminizi kendi kendinize siz eleştirin ve kendinizi çürütmeyi unutmayın.
İşte hazırsınız!
Umarız case kısmı başarılı geçmiştir. 🙂 Şimdi biraz dinlenip 2. aşamaya geçebiliriz;
Role play için neler yapabileceğinizi ve örnek case uygulamasını aşağıdaki yazıdan inceleyebilirsiniz.
