Şirketlerin organizasyon şemalarında uzun yıllardır alışık olduğumuz bir yapı değişmeye başlıyor. Bir veya iki kişilik ekiplerden sorumlu yöneticiler azalırken, daha büyük ekipleri yöneten ve aynı zamanda işin üretim tarafında aktif rol alan yeni bir yönetici modeli öne çıkıyor.
Bu dönüşümün en güncel örneklerinden biri Uber’den geldi. Şirket, Eylül ayında açıkladığı yeniden yapılanma kapsamında yaklaşık 3.300 pozisyonu, başka bir ifadeyle çalışanlarının yaklaşık %10’unu azaltacağını duyurdu. Ancak açıklamadaki en dikkat çekici ayrıntılardan biri toplam çalışan sayısından çok organizasyon yapısına ilişkindi. Şirket, yalnızca bir veya iki kişinin bağlı olduğu “mikro ekiplerin” sayısını yaklaşık yarıya indirirken yönetici sayısını da %20 azaltıyor. Bazı yöneticilerin ise bireysel katkı sağlayan rollere geçmesi planlanıyor.
Uber CEO’su Dara Khosrowshahi, şirket büyüdükçe daha fazla yönetim katmanı, koordinasyon ihtiyacı ve parçalı sorumluluk alanlarının ortaya çıktığını belirtiyor. Yeni organizasyon modeliyle hedeflenen ise daha net sorumluluklar, daha hızlı karar alma ve çalışanların koordinasyondan çok doğrudan işe zaman ayırabilmesi.
Daha az yönetici, daha büyük ekipler
Değişim yalnızca Uber’le sınırlı değil. Meta, Amazon, Google ve Microsoft gibi şirketlerde de yönetim katmanlarını azaltmaya yönelik adımlar görülüyor. Bu eğilim, daha yatay ve daha az yönetim kademesine sahip organizasyon modellerinin giderek yaygınlaştığına işaret ediyor.
Business Insider’ın aktardığı Gallup verilerine göre ABD’de bir yöneticiye doğrudan bağlı ortalama çalışan sayısı 2024’te 10,9 iken 2025’te 12,1’e çıktı. Bu sayı, 8,2 olarak ölçüldüğü 2013’e kıyasla yaklaşık %48 arttı. Bugün yöneticilerin %22’si 10–24 kişilik, %13’ü ise 25 veya daha fazla kişilik ekiplerden sorumlu.
“Sadece yöneten” yöneticinin rolü değişiyor
Dönüşüm yalnızca yöneticilerin daha fazla kişiden sorumlu olması anlamına gelmiyor. Şirketlerin yöneticiden beklentisi de değişiyor.
Yeni modelde yöneticinin yalnızca iş dağıtan, toplantıları yöneten ve ekipler arasında koordinasyon sağlayan kişi olması yeterli görülmüyor. Yeni modelde, yalnızca ekibi yöneten değil, kendi uzmanlık alanında doğrudan işe katkı sağlayan yöneticiler öne çıkıyor. Wall Street Journal’ın son dönemdeki şirket uygulamalarına ilişkin incelemesi de bu modelin daha görünür hale geldiğine işaret ediyor.
Yapay zekâ da bu değişimin önemli parçalarından biri. Bilgi toplama, raporlama, planlama ve koordinasyon gibi bazı görevlerin teknolojiyle daha hızlı yapılabilmesi, şirketlerin daha az yönetim katmanıyla çalışıp çalışamayacağını yeniden değerlendirmesine neden oluyor. Ancak Uber, son yeniden yapılanmasının temel gerekçesi olarak yapay zekâyı göstermedi; şirket özellikle organizasyonel karmaşıklığın azaltılması ve kararların hızlandırılması üzerinde durdu.
Yönetici sayısı azalırken yöneticinin yükü artabilir
Yatay organizasyon modelinin önemli bir sorusu da burada ortaya çıkıyor: Daha az sayıda yönetici daha fazla kişiyi yönettiğinde çalışanlara ayrılan zaman ne olacak?
Gallup, ekip büyüklüğünün tek başına başarıyı belirlemediğini; yöneticinin niteliği, çalışanlarla kurduğu ilişki ve yöneticilik dışındaki iş yükünün de önemli olduğunu vurguluyor. Yöneticilerin sorumlu olduğu ekipler büyüdükçe, şirketlerin sağlayacağı eğitim ve desteğin önemi de artıyor.
Yeni dönemde yöneticilerin daha büyük ekiplerden sorumlu olması, daha az hiyerarşik katman içinde çalışması, teknoloji ve yapay zekâdan daha fazla yararlanması ve aynı zamanda doğrudan işe katkı sağlaması bekleniyor. Yaşanan değişim, yöneticiliğin ortadan kalkmasından çok, yöneticiden beklenen rolün yeniden tanımlandığına işaret ediyor.
*görsel yz ile oluşturulmuştur.
Kaynak: Gallup; aktaran: Business Insider
