İş ilanlarında sıkça karşımıza çıkan “rekabetçi ücret” ifadesi çoğu zaman somut bir rakam vermiyor. Peki şirketlerin maaş bilgisinin yerine kullandığı bu ifade gerçekten daha yüksek bir ücrete mi işaret ediyor? 21,5 milyondan fazla iş ilanını inceleyen yeni bir araştırma, bu soruya dikkat çekici bir yanıt veriyor.
JobLeads tarafından gerçekleştirilen analize göre, “rekabetçi ücret” ifadesinin yer aldığı ilanlarda ücret seviyelerinin diğer ilanlara kıyasla daha yüksek olduğu görüldü. Ancak araştırma, daha yüksek ücret ile ücret şeffaflığının aynı şey olmadığına da dikkat çekiyor.
Ücret farkı bazı mesleklerde 13 bin doları aşıyor
Araştırmada “rekabetçi ücret” ifadesini kullanan ilanlarla diğer iş ilanlarında sunulan ücretler karşılaştırıldı. Sonuçlara göre bu ifadeyi kullanan ilanlardaki ücret seviyeleri, pozisyona göre diğer ilanlardan 5.270 ila 13.972 dolar daha yüksek.
Fark yönetim ve operasyon rollerinde 13.572 dolar, mühendislikte 12.255 dolar, pazarlama ve medyada 10.573 dolar, finansta ise 10.570 dolar olarak hesaplandı. Satış, sağlık, hukuk ve teknoloji gibi alanlarda da “rekabetçi ücret” ifadesinin kullanıldığı ilanlarda daha yüksek ücret seviyeleri görüldü.
“Rekabetçi ücret” yazan ilanlar daha fazla ilgi görüyor
Araştırmada dikkat çeken bir başka sonuç aday davranışlarında ortaya çıktı. “Rekabetçi ücret” ifadesini kullanan ilanlar, diğer ilanlara kıyasla ilan başına yaklaşık %80 daha fazla tıklama aldı. Buna karşılık tıklamadan başvuruya dönüşüm oranlarında büyük bir farklılık görülmedi.
Bulgular, adayların zaman zaman kuşkuyla yaklaştığı bu ifadenin her zaman düşük maaşı gizlemek için kullanılmadığını gösteriyor. “Rekabetçi ücret” ifadesini tercih eden şirketlerin bir bölümünün gerçekten daha yüksek ücret seviyeleri sunuyor olması, ifadenin adaylar açısından bir ücret sinyali olarak çalışabileceğine işaret ediyor.
Aday hâlâ ne kadar kazanacağını bilmiyor
Araştırmanın dikkat çektiği temel ayrım ise burada ortaya çıkıyor. “Rekabetçi ücret” ifadesinin kullanıldığı ilanlarda ücret seviyelerinin daha yüksek olması, adayın başvurduğu pozisyonda ne kadar kazanacağını bilmesi anlamına gelmiyor.
Belirli bir meslek grubunda bu ifadeyi kullanan ilanların daha yüksek ücretler sunması, tek bir ilandaki gerçek maaş aralığını göstermiyor. Bu nedenle “rekabetçi ücret” tamamen içi boş bir ifade olmayabilir; ancak somut bir ücret veya ücret aralığı paylaşmanın sağladığı şeffaflığın da yerini tutmuyor.
Türkiye’de de kullanılan bir ifade
“Rekabetçi ücret” yalnızca yabancı iş ilanlarına özgü bir kavram değil. Türkiye’deki iş ilanlarında ve şirketlerin ücret politikalarında da “rekabetçi ücret”, “rekabetçi maaş” veya “rekabetçi ücret paketi” gibi ifadeler kullanılıyor.
Genel olarak bu tanımla şirketler, benzer pozisyonlar için piyasada sunulan ücretlerle rekabet edebilecek bir ücret politikası izlediklerini ifade ediyor. Ancak “rekabetçi” kelimesi tek başına ücretin piyasa ortalamasında mı, üzerinde mi veya hangi aralıkta olduğunu göstermiyor.
“Rekabetçi” olmak başka, şeffaf olmak başka
Yeni araştırma, iş ilanlarında uzun süredir kullanılan bir ifadeye farklı bir perspektif getiriyor. Bulgular, “rekabetçi ücret” ifadesinin her zaman düşük bir ücreti gizlediği şeklinde yorumlanamayacağını gösteriyor. Aksine, incelenen veri setinde bu ifadeyi kullanan ilanlarda ücret seviyelerinin genel olarak daha yüksek olduğu görülüyor.
Ancak yüksek ücret ile ücret şeffaflığı iki farklı konu. Bir şirket gerçekten piyasanın üzerinde ödeme yapıyor olsa bile aday, rakam açıklanmadığı sürece başvurduğu pozisyonun kendi ücret beklentisini karşılayıp karşılamadığını önceden bilemiyor.
Dolayısıyla araştırmanın ortaya çıkardığı tablo iki yönlü: “Rekabetçi ücret” düşündüğümüz kadar boş bir ifade olmayabilir; ancak gerçek ücret şeffaflığı hâlâ bir sıfata değil, rakama ihtiyaç duyuyor.
