Avrupa Merkez Bankası, kurum içindeki kariyer hareketliliğini artırmak amacıyla “3/5/8 kariyer modeli” adını verdiği bir uygulamayı hayata geçirdi. Model, aynı görevde uzun süre kalmanın çalışan gelişimini sınırlayabileceği yaklaşımına dayanıyor. Bu nedenle kariyerin belirli aşamalarında yeni görev ve sorumlulukların değerlendirilmesini teşvik ediyor.
Model, çalışanları zorunlu olarak farklı pozisyonlara yönlendirmiyor. Bunun yerine aynı görevde uzun yıllar kalmanın gelişim ve bilgi paylaşımı üzerindeki olası etkilerini azaltmayı amaçlıyor.
3/5/8 modeli nasıl işliyor?
Model kapsamında üç, beş ve sekizinci yıllar kariyer planlaması açısından temel kilometre taşları olarak tanımlanıyor.
İlk üç yıl, mevcut görevde uzmanlaşma ve deneyim kazanma dönemi olarak değerlendiriliyor. Beşinci yılda çalışanlar ile yöneticiler arasında kariyer gelişimine yönelik daha kapsamlı görüşmeler yapılması öneriliyor. Sekizinci yıl ise çalışanların kurum içindeki farklı görev ve sorumlulukları değerlendirmeleri için önemli bir eşik kabul ediliyor. Bu aşamada farklı ekiplerde, uzmanlık alanlarında veya yeni sorumluluklarda görev alınması teşvik ediliyor.
Ancak uygulama, zorunlu görev değişikliği anlamına gelmiyor. Çalışanlar mevcut görevlerinde kalabiliyor; kurum yalnızca kariyer planlamasının düzenli olarak gözden geçirilmesini destekliyor.
İç mobiliteyi artırmayı hedefliyor
3/5/8 modeli, son yıllarda kurum içi mobiliteyi artırmaya yönelik insan kaynakları dönüşümünün bir parçası olarak geliştirildi.
Kurum, uzun yıllar aynı görevde kalan çalışan sayısının artmasının hem bireysel gelişimi hem de kurum içindeki bilgi akışını sınırlayabileceğini değerlendiriyor. Bu nedenle çalışanların farklı ekiplerde deneyim kazanmasını kolaylaştıracak yeni uygulamalar da devreye alındı.
Bu kapsamda hayata geçirilen İş Değişim Portalı, benzer görevlerde çalışan kişilerin belirli sürelerle karşılıklı görev değişimi yapabilmesine olanak tanıyor. Amaç, çalışanların kurumdan ayrılmadan yeni deneyimler kazanmasını sağlamak.
İlk sonuçlar değişimin kolay olmadığını gösteriyor
Uygulamanın ilk verileri ise kurum içi kariyer hareketliliğini artırmanın zaman aldığını ortaya koyuyor.
2026 yılı ortası itibarıyla iş değişim platformuna 213 çalışan başvurdu. Buna rağmen sekiz yılı aşkın süredir aynı görevde bulunan 440 çalışan farklı bir bölüme veya ücret bandına geçmedi.
Organizasyon birimleri arasındaki iç mobilite oranı %6,4’ten %6,6’ya yükseldi. Ancak bu seviye hâlâ birkaç yıl önce ulaşılan oranın altında kaldı. Sekiz yılı aşan çalışanlardan yalnızca 23’ü farklı bir görev veya ücret bandına geçiş yaptı.
Veriler, yeni kariyer modelinin çalışan davranışlarını değiştirmeye başladığını ancak dönüşümün beklenenden daha yavaş ilerlediğini gösteriyor.
Kariyer artık sadece terfi anlamına gelmiyor
ECB’nin uygulaması, kariyer gelişimini yalnızca terfi üzerinden değerlendirmeyen yeni yaklaşımlardan biri olarak öne çıkıyor. Çalışanların kurum içinde farklı deneyimler kazanmasını teşvik eden bu modelin, iç mobiliteyi güçlendirmek isteyen diğer işverenler tarafından da yakından izlenmesi bekleniyor.
