Yapay zekânın iş hayatındaki en büyük vaatlerinden biri, çalışanların bazı görevleri daha kısa sürede tamamlamasını sağlamak. Ancak bu verimlilik gerçekten ortaya çıktığında kazanılan zamanın nasıl kullanılacağı yeni bir tartışmayı beraberinde getiriyor. Meta’da bir çalışanın yönelttiği izin sorusu ve şirketin teknoloji yöneticisi Andrew Bosworth’un verdiği yanıt, bu tartışmanın dikkat çekici örneklerinden birine dönüştü.
Çalışan yapay zekânın kazandırdığı zaman için ek izin istedi
Olay, Meta’nın temmuz ayında gerçekleştirilen şirket içi soru-cevap toplantısında yaşandı. Bir çalışan, yapay zekâ araçlarının sağladığı verimlilik kazanımları düşünüldüğünde şirketin geçmişte uyguladığı “Meta Days” adlı ekstra ücretli izin günlerinin geri getirilip getirilemeyeceğini sordu.
Meta Days, pandemi döneminde çalışanlara sağlanan ek izin uygulamalarından biriydi ve daha sonra kaldırılmıştı. Çalışanın sorusu temelde oldukça güncel bir noktaya dayanıyordu: Yapay zekâ aynı işi daha kısa sürede yapmayı mümkün kılıyorsa, ortaya çıkan zamanın bir bölümü çalışana geri dönebilir mi?
Meta’nın teknoloji yöneticisinin yanıtı: Daha fazla izin değil, daha fazla üretim
Meta teknoloji yöneticisi Andrew Bosworth’un yanıtı ise sert oldu. Bosworth, çalışanlardan Meta Days’i sormayı bırakmalarını istedi ve soruyu çok anlamlı bulmadığını ifade etti.
Bosworth’a göre yapay zekânın sağladığı verimlilik artışı daha fazla izin anlamına gelmemeli. Kazanılan kapasitenin Meta’nın milyarlarca kullanıcısı için daha fazla ürün geliştirmeye ve daha fazla değer üretmeye yönelmesi gerektiğini savundu.
Bosworth konuşmasının ilerleyen bölümünde yanıtının fazla sert olmuş olabileceğini kabul etti ve sorunun şaka amacıyla yöneltilmiş olabileceğini de belirtti. Dolayısıyla olay bir izin talebinin reddedilmesinden çok, yapay zekânın yarattığı verimlilik kazanımına yönetim ve çalışan tarafından nasıl farklı anlamlar yüklenebileceğini gösteren bir örnek haline geldi.
Meta çalışanlarının mevcut izinleri ne?
Tartışma Meta çalışanlarının hiç izin hakkı olmadığı anlamına gelmiyor. Şirket, çalışanlarına dört hafta ücretli izin, resmi tatiller ve ayrıca çalışanların kullanabileceği iki esnek izin günü sağlıyor.
Çalışanın gündeme getirdiği konu mevcut izinlerin kaldırılması ya da azaltılması değil, geçmişte verilen ek Meta Days’in yapay zekâ verimliliği gerekçesiyle yeniden uygulanıp uygulanamayacağıydı.
Yapay zekânın kazandırdığı zaman kime ait?
Meta’daki tartışma aslında şirketlerin önümüzdeki dönemde daha sık karşılaşabileceği daha büyük bir soruyu gündeme getiriyor: Bir çalışan sekiz saatte tamamladığı işi yapay zekâ sayesinde altı saatte yapabiliyorsa kalan iki saat nasıl değerlendirilmeli?
Şirket açısından bu süre aynı çalışma gününe daha fazla iş, ürün veya çıktı sığdırmak anlamına gelebilir. Çalışan açısından ise aynı verimlilik, daha fazla zaman veya daha iyi bir iş-yaşam dengesi beklentisi yaratabilir. yapay zekânın sağladığı kazanım yalnızca daha fazla üretim üzerinden değerlendirildiğinde, teknolojinin açtığı zamanın büyük bölümü işveren tarafında kalıyor. Meta’daki soru da tam bu noktayı görünür hale getiriyor: Yapay zekânın yarattığı verimlilik yalnızca şirketin üretim kapasitesini mi artıracak, yoksa bu kazanımın bir bölümü çalışana zaman olarak da geri dönecek mi?
