İş hayatının en zor kararlarından biri de işten ayrılmaktır. Çalıştığınız iş yerinizden farklı sebeplerle ayrılmak isteyebilirsiniz.
Peki iş yerinden kendi isteği ile istifa ederek ayrılan işçinin hakları nelerdir? İstifa eden çalışan kıdem ihbar gibi haklarını alabilir mi? Bu soruların yanıtlarını sizin için derledik.
İstifa eden çalışan tazminat alabilir mi?
İş kanununun ilgili maddeleri uyarınca mevcut işinden kendi kararıyla ayrılan işçi sadece belirli koşullarda haklarını alabilir. Normal şartlarda kendi rızasıyla keyfi bir şekilde farklı bir iş fırsatını değerlendirmek yada artık çalışmak istememek gibi gerekçelerle işten ayrılan çalışan, kıdem ve ihbar ödeneğini alamaz. Buna karşın istifasını verdikten sonra bir süre de mevcut işlerini devretmek için çalışmaya devam etmek zorundadır. İşçi bu süreyi çalışmaktan kaçınırsa işveren bu süreyi yapacağı son ödemeden kesebilir.
İşçinin haklı nedenle derhal fesih hakkı 4857 sayılı İş Kanunun 24.maddesi ile düzenlenmiştir. Söz konusu madde hükümleri, “sağlık sebepleri”, “Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri” ve “ Zorlayıcı sebepler” başlığı altında sıralanmıştır.
Hangi durumlarda işçi istifa ettiği halde tazminat hakkı kazanır?
- İşçinin yaptığı iş, işin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli bir hale gelmişse,
- İşçinin sürekli olarak yakından ve doğrudan buluşup görüştüğü işveren yahut başka bir işçi bulaşıcı veya işçinin işi ile bağdaşmayan bir hastalığa tutulmuşsa,
- İşveren iş sözleşmesi yapıldığı sırada bu sözleşmenin esaslı noktalarından biri hakkında yanlış vasıflar veya şartlar göstermek yahut gerçeğe uygun olmayan bilgiler vermek veya sözler söylemek suretiyle işçiyi yanıltmışsa,
- İşveren işçinin veya ailesi üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak şekilde sözler söyler, davranışlarda bulunmuşsa veya işçiye cinsel tacizde bulunmuşsa,
- İşveren işçiye veya ailesi üyelerinden birine karşı sataşmada bulunmuş veya gözdağı vermiş, yahut işçiyi veya ailesi üyelerinden birini kanuna karşı davranışa özendirmiş, kışkırtmış, sürüklemiş, yahut işçiye ve ailesi üyelerinden birine karşı hapsi gerektiren bir suç işlemişse yahut işçi hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ağır isnad veya ithamlarda bulunmuşsa.
- İşçi diğer bir işçi veya üçüncü kişiler tarafından iş yerinde cinsel tacize uğramış ve bu durumu işverene bildirmesine rağmen gerekli önlemler alınmamışsa,
- İşveren tarafından işçinin ücreti kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmemiş veya ödenmemişse,
- Ücretin parça başına veya iş tutarı üzerinden ödenmesi kararlaştırılıp, işveren tarafından işçiye yapabileceği sayı ve tutardan az iş verildiği hallerde, aradaki ücret farkı zaman esasına göre ödenerek işçinin eksik aldığı ücret karşılanmazsa, yahut çalışma şartları uygulanmazsa.
- İşçinin çalıştığı iş yerinde bir haftadan fazla süre ile işin durmasını gerektirecek zorlayıcı sebepler ortaya çıkmışsa,
işçi, bildirim süresine uymaksızın iş sözleşmesini derhal fesih etme hakkına sahiptir.
